Institut za medicinsku biohemiju
Institut za medicinsku biohemiju čine dva odeljenja u okviru kojih ima četiri odseka:
- Prijem, trijaža i urgentne analize
- Odsek za opštu biohemiju (lab. za enzime, osnovnu biohemiju i metabolite)
- Odsek za proteinsku dijagnostiku (lab. za imunohemiju, hormone i specifične proteine)
- Odsek za hematološku dijagnostiku (lab. za krvne slike i hemostazu). U Institutu se određuje oko 300 različitih biohemijskih parametara. Godišnje se u IMB uradi više od 2.000.000 analiza.
KONTAKT:
Institut za medicinsku biohemiju VMA, Crnotravska 17, 11000 Beograd
- Centrala VMA: 011/2661122, 2662755
- Načelnik Instituta: potpukovnik dr Janko Pejović 011/3608812, 3609577
- Administrator Instituta: 011/3609440
Nastanak Instituta za medicinsku biohemiju
Početak medicinske biohemije u Srbiji može se vezati za 1880. godinu kada je u Beogradu osnovano hemijsko odeljenje gde su se izvodile biohemijske analize. Od 1930. godine počinje sa radom biohemijska laboratorija u sastavu Vojnohigijenskog zavoda u tadašnjoj Glavnoj vojnoj bolnici koja je odigrala značajnu ulogu u razvoju medicinske biohemije u Srbiji. Ovu laboratoriju je vodio apotekar mr farm. Miloš Jančić. Posle Drugog svetskog rata, aprila 1946. godine u Glavnoj bolnici jugoslovenske armije, osnovana je Centralna Kliničko-hemijska laboratorija (CKHL) koja se od 1953. pa do 1981. godine nalazila u zgradi Interne klinike VMA u Pasterovoj ulici u Beogradu. Za prvog načelnika je postavljen kapetan 1. klase mr farm. Ljubomir Purać koji početkom sedamdesetih godina postaje pukovnik i stiče zvanje profesora medicinske biohemije. Pod njegovim rukovodstvom se od 1955. godine edukuju prvi kadrovi, specijalisti medicinske biohemije, kao vojni stipendisti.
U narednom periodu, rukovodioci CKHL do 1998. godine su zaredom bili spec. med. biohemije: pukovnik mr farm. Božidar Savić, pukovnik mr farm. Vera Mešterović, pukovnik mr farm. Grujo Grujevski i pukovnik mr farm. Petar Todorović.
Dugogodišnjim radom, ulaganjem u biohemijsku struku i nauku, dobrim izborom i edukacijom kadra CKHL stiče visok nivo stručnog rada i postaje stručna i nastavna baza za specijalizaciju iz medicinske biohemije. Daljom nadgradnjom u smislu naučnoistraživačke i nastavne delatnosti CKHL prerasta 1999. godine u Institut za medicinsku biohemiju (IMB) čiji je načelnik pukovnik mr farm. Radmila Nikolajević, spec. med. biohemije a od 2003. godine načelnik IMB je potpukovnik mr Janko Pejović, spec. med. biohem.
Usluge
Na Institutu za medicinsku biohemiju kontinuirano se prate novine iz medicinske biohemije i uvodi određivanje novih biohemijskih konstituenata u biološkim tečnostima, koji su neophodni za dalji razvoj dijagnostičke i prognostičke ocene oboljenja, kao i praćenje toka bolesti. Paralelno sa ovim, osavremenjuje se postojeća metodologija, u cilju poboljšanja preciznosti i specifičnosti analiza kao i brzine njihovog određivanja. Institut raspolaže sa najsavremenijom opremom i aparatima koji omogućuju primenu složenih analitičkih postupaka poput određivanja sadržaja hormona u krvi-tehnikom hemiluminescencije; tumorskih markera i reumatoidnih faktora-imunoenzimskim postupcima; apolipoproteina (A, B, E), brojnih drugih specifičnih proteina i reaktanata akutne faze-imunonefelometrijskom metodom. U imunohemijskoj laboratoriji određuju se parametri humoralne imunosti (proenzimi sistema komplementa, izotipovi imunoglobulina, imunski kompleksi, Cistatin C), što je u velikoj meri doprinelo adekvatnoj dijagnostici različitih patoloških stanja u okviru primarnih i sekundarnih imunodeficijencija. Ovde su još u primeni gel tehnike (RID, imunolektroforeza, imunofiksacija i izoelektrofokusiranje), a u okviru istraživačkih ispitivanja-jonoizmenjivačka, afinitivna hromatografija i gel filtracija.
U laboratoriji za hemostazu, pored određivanja poznatih faktora koagulacije uvedene su analize prirodnih antikoagulanasa (protein C i S, antitrombin III, rezistencija na aktivirani PC, lupus antikoagulans) i činilaca sistema fibrinolize (PAI-I, plazminogen, alfa II antiplazmin, D-dimer), na visoko sofisticiranoj opremi najnovije generacije.
Naučni i stručni rad IMB
U Institutu se značajan akcenat stavlja na naučnoistraživački rad. Odličnu saradnju Institut održava sa Institutom za medicinsku biohemiju Farmaceutskog fakulteta u Beogradu i čini deo nastavno naučne baze Univerziteta u Beogradu za specijalizacije i subspecijalizacije diplomiranih farmaceuta iz oblasti mediciske biohemije, kao i za izradu magistarskih i doktorskih studija. U okviru naučno-nastavne delatnosti, biohemičari IMB su uključeni u program NIR-a i školovanja u VMA kao i u druge zdravstveno-medicinske institucije u gradu i republici.
Publicistička delatnost IMB se ogleda u zavidnom broju radova koji su objavljeni u domaćim i stranim, stručnim i naučnim časopisima, a pored toga smo koautori u četiri knjige grupe eminentnih stručnjaka VMA (M. Popović: Terapija reumatičnih oboljenja, M. Popović: Podsetnik-vodič iz reumatologije, Đ. Karadaglić: Dermatologia, Đ Maksić: Peritoneumska dijaliza), iz oblasti reumatologije, dermatovenerologije i nefrologije.
Stručna i naučna aktivnost biohemičara IMB se odvija u okviru redovnih sastanaka Društva medicinskih biohemičara Srbije, Društva imunologa Srbije i Srpskog lekarskog društva (Sekcija za transplantaciju), ali i kroz zapažena usmena izlaganja na kongresima i simpozijumima u zemlji i inostranstvu.
Opredeljenost za primenu savremenih tokova laboratorijske dijagnostike nas obavezuje, ne samo na uvođenje osetljivijih i specifičnijih dijagnostičkih i prognostičkih pokazatelja kliničko-patoloških stanja, već i usmerava ka nekim fundamentalnim istraživanjima u biohemiji na subcelularnom nivou, u kojem sve veću primenu imaju procedure iz oblasti molekularne biologije, imunohematologije, imunogenetike i dr. U kontekstu ovoga, već sada smo pripremljeni za timsku saradnju 24 časa praćenja efekta terapije transplatiranih organa bubreg, koštana srž, jetra, itd.
Stručni tim
Realizaciju ovog odgovornog i multidisciplinarnog posla obavlja izuzetno stručan, široko profilisan tim specijalista i subspecijalista visokog kadra, uz stručan i marljiv srednji i viši laboratorijski kadar, koji pored ogromnog zalaganja u svakodnevnoj redovnoj delatnosti aktivno učestvuju u radu svojih udruženja na stručnim skupovima. Institut čine 53 osobe, od toga 11 visoko stručnih lica, doktora i magistara nauka, specijalista medicinske biohemije, farmaceuta, biologa i fizikohemičara.
Stručnost i kvalitet rada svakako potvrđuje i rešenje Saveznog ministarstva za rad, zdravstvo i socijalnu politiku u Službenom listu SRJ br. 35 od 02.08.1996. god. da je VMA referentna ustanova.
Stručni tim:
- Načelnik Instituta
potpukovnik dr Janko Pejović - Načelnik Odseka za proteinsku dijagnostiku IMB
prof. dr sc.med. Zoran Mijušković - Mr sc biol. Vesna Subota, biohemičar
KONTAKT:
Institut za medicinsku biohemiju VMA, Crnotravska 17, 11000 Beograd
- Centrala VMA: 011/2661122, 2662755
- Načelnik Instituta: potpukovnik dr Janko Pejović 011/3608812, 3609577
- Administrator Instituta: 011/3609440
